Öğretmen Becayişi Nasıl Yapılır?
Öğretmen becayişi 657 sayılı Kanun'un karşılıklı yer değiştirme ilkesine dayanır; MEB yönetmeliğinde ayrı bir madde yoktur. Süreç, şartlar ve pratik uygulama bu yazıda.
Bu yazı 10 Temmuz 2026 itibarıyla güncel bilgilerle hazırlanmıştır.
Öğretmen becayişi, Millî Eğitim Bakanlığı'nın (MEB) kendi yönetmeliğinde ayrı bir madde olarak tanımlanmaz; 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 73. maddesindeki "karşılıklı yer değiştirme" ilkesine dayanır. Pratikte iki öğretmen, aynı yer değiştirme döneminde birbirinin görev yerini tercih ederek başvurur; sonuç hizmet puanı, kadro ve il müdürlüğü onayına bağlıdır — garantili bir işlem değildir.
Öğretmen becayişinin yasal dayanağı nedir?
Becayişin genel hukuki dayanağı 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 73. maddesidir. Madde şöyle der: "Aynı kurumun başka başka yerlerde bulunan aynı sınıf ve derecedeki Devlet memurları, karşılıklı olarak yer değiştirilme suretiyle atanmalarını isteyebilirler. Bu isteğin kurumun atamaya yetkili amirince uygun bulunması şarttır." Bu madde tüm devlet memurlarını kapsayan genel bir çerçeve sunar; öğretmenler için ayrıca özel bir "becayiş maddesi" yoktur.
MEB yönetmeliğinde "becayiş" diye bir madde var mı?
Hayır. Millî Eğitim Bakanlığına Bağlı Öğretmenlerin Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği'nde (9 Ocak 2026 tarihli, Resmî Gazete Sayı: 33132) "karşılıklı yer değiştirme" veya "becayiş" adıyla ayrı bir düzenleme bulunmuyor. Yönetmelik; il içi/iller arası isteğe bağlı yer değiştirme, aile birliği mazereti, sağlık mazereti ve can güvenliği mazereti gibi yer değiştirme yollarını düzenliyor. Bazı öğretmen sendikaları (ör. Eğitim Gücü-Sen), becayişin bu yönetmeliğe ayrı bir madde olarak eklenmesini talep etmiş durumda; bu da mevcut yönetmelikte böyle bir maddenin bulunmadığını doğruluyor.
Öğretmen becayişi pratikte nasıl yapılır?
Yönetmelikte ayrı bir "becayiş başvurusu" olmadığı için süreç, MEB'in düzenli olarak açtığı yer değiştirme dönemleri üzerinden yürütülür:
- Aynı unvan/branşta olmak. 657 sayılı Kanun'un 73. maddesi "aynı sınıf ve derecedeki" memurları şart koşar; iki öğretmenin aynı branşta ve benzer kıdem/derecede olması gerekir.
- Aynı dönemde başvuru yapmak. Her iki öğretmen de MEB'in ilan ettiği il içi veya iller arası isteğe bağlı yer değiştirme başvuru döneminde, karşı tarafın bulunduğu okulu/ilçeyi tercih listesine yazar.
- Hizmet puanı ve kontenjan uygunluğu. Başvurunun sonuçlanması, hedef okulda boş kontenjan olmasına ve başvuranın hizmet puanı sıralamasına bağlıdır — sadece "karşılıklı istemek" atamayı garanti etmez.
- Onay. Sonuç, il/ilçe millî eğitim müdürlüğü ve MEB Personel Genel Müdürlüğü'nün atama sürecinde netleşir.
Eşleşecek bir öğretmen bulmak bu sürecin en zor kısmı olduğu için becayisler.com gibi platformlar üzerinden güncel öğretmen becayiş ilanlarına göz atmak, karşılıklı uygun kişiyi bulma aşamasını hızlandırabilir. Resmî atama işlemi yine MEB'in yer değiştirme takvimine tabidir.
Hangi şartlar aranır?
657 sayılı Kanun'un 73. maddesi iki temel şart koyar: tarafların aynı kurumda (MEB'e bağlı), aynı sınıf ve derecede olması ve kurumun atamaya yetkili makamının isteği uygun bulması. MEB'in yer değiştirme yönetmeliği ise ayrıca adaylık süresinin tamamlanmış olması ve ilgili yer değiştirme döneminde aranan asgari hizmet süresi gibi genel şartları da devreye sokar; bu şartlar yönetmelik her güncellendiğinde değişebildiği için başvuru döneminde MEB'in resmi duyurusundan teyit edilmelidir.
Öğretmen becayişi ile eş durumu tayini arasındaki fark nedir?
Eş durumu tayini, eşlerden birinin memur/öğretmen olması ve aile birliğinin sağlanması amacıyla yapılan tek taraflı bir mazeret ataması iken; becayiş iki ayrı öğretmenin karşılıklı olarak yer değiştirmesidir ve eş durumu şartı aranmaz. Her iki eşin de öğretmen olduğu durumlarda aile birliği mazeretine bağlı yer değiştirme ayrı bir yönetmelik hükmü olarak değerlendirilir ve becayişten farklı bir başvuru kategorisidir.
Sık Sorulan Sorular
Öğretmen becayişi resmi bir başvuru türü müdür? MEB'in yer değiştirme yönetmeliğinde bu adla ayrı bir başvuru kategorisi yok; süreç 657 sayılı Kanun'un genel karşılıklı yer değiştirme ilkesi ve MEB'in isteğe bağlı yer değiştirme dönemleri üzerinden yürütülür.
Karşılıklı becayiş garantili midir? Hayır. Hizmet puanı sıralaması ve hedef okulda boş kontenjan bulunması gerekir; sadece iki tarafın anlaşması atamayı garanti etmez.
Farklı branştaki öğretmenler becayiş yapabilir mi? 657 sayılı Kanun'un 73. maddesi "aynı sınıf ve derecede" olma şartı arar; bu nedenle farklı branşlar arasında karşılıklı yer değiştirme mevzuata uygun değildir.
Becayiş başvurusu ne zaman yapılır? MEB'in yıllık il içi ve iller arası isteğe bağlı yer değiştirme dönemlerinde. Kesin tarihler her yıl değişebildiği için MEB Personel Genel Müdürlüğü'nün güncel duyurusu takip edilmelidir.
İki öğretmen farklı illerde çalışıyorsa yine karşılıklı yer değiştirebilir mi? Evet. 657 sayılı Kanun'un 73. maddesi "başka başka yerlerde bulunan" ifadesini kullanır; il sınırı aramaz. Şart, her iki tarafın aynı kurumda (MEB) ve aynı sınıf/derecede olmasıdır.
Becayiş talebi reddedilirse itiraz edilebilir mi? Yer değiştirme başvurusunun reddi bir idari işlemdir; genel idare hukuku ilkeleri gereği ilgili öğretmen bu karara karşı önce idareye itiraz edebilir, sonuçtan tatmin olmazsa idari yargı yoluna (idare mahkemesi) başvurma hakkına sahiptir. Süreç ve süreler için somut adım atmadan önce bir hukuk danışmanına veya sendika temsilcisine danışılması önerilir.
Becayisler.com becayiş sürecinde ne işe yarar?
MEB'in resmi atama süreci yalnızca kendi yer değiştirme takvimi ve kriterleri üzerinden yürür; becayisler.com bu süreci değiştirmez. Platform, karşılıklı yer değiştirmek isteyen öğretmenlerin birbirini bulmasını kolaylaştırır: kullanıcılar mevcut ve istenen il/ilçe/kurum bilgisiyle ilan verebilir ve karşılıklı uygun eşleşmeleri anonim ve güvenli mesajlaşma üzerinden değerlendirebilir. Resmî başvuru ve onay adımı yine MEB üzerinden, ilgili yer değiştirme döneminde yapılır.
Kaynaklar
- 657 Sayılı Devlet Memurları Kanunu, Madde 73 (Karşılıklı yer değiştirme) — mevzuat.gov.tr (https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.657.pdf) — erişim: 10.07.2026
- Millî Eğitim Bakanlığına Bağlı Öğretmenlerin Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği, Resmî Gazete, 9 Ocak 2026, Sayı: 33132 — resmigazete.gov.tr (https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2026/01/20260109-1.htm) — yayım tarihi: 09.01.2026
