Adliye Personeli Becayiş Şartları Nelerdir?
Adliye personelinin becayişinde (naklen atamasında) aranan iki yıllık hizmet süresi, disiplin cezası ve kadro şartlarını resmi yönetmeliğe dayanarak özetliyoruz.
Bu yazı 30 Temmuz 2026 itibarıyla güncel bilgilerle hazırlanmıştır.
Adliye personelinin (zabıt kâtibi, mübaşir, icra memuru gibi kadrolarda çalışanların) yer değiştirmesi Adalet Bakanlığı Memur Sınav, Atama ve Nakil Yönetmeliği'nde "naklen atama" olarak düzenlenir; ayrı bir "becayiş" maddesi yoktur. Genel şart: aynı adalet komisyonu yetki alanında en az iki yıl hizmet, atanacak yerde uygun kadro-ihtiyaç bulunması ve son iki yılda uyarma-kınama dışında disiplin cezası almamış olmaktır (Madde 22).
Adliye personeli becayişi için kaç yıl hizmet şartı var?
Yönetmeliğin 22 nci maddesine göre unvan ve sınıf değişikliği olmaksızın naklen atanabilmek için memurun, görev yaptığı adalet komisyonu yetki alanı içinde en az iki yıl hizmet etmiş olması gerekir. Askerlikte, açıkta ve aylıksız izinde geçirilen süreler ile üç aydan fazla hastalık raporları bu iki yıllık sürenin hesabına dahil edilmez; yani bu süreler fiilen hizmetten sayılmaz ve iki yıllık süreyi uzatır.
Karşılıklı yer değiştirme (becayiş) ayrı bir yönetmelik maddesiyle mi düzenleniyor?
Hayır. Yönetmelik metninde iki personelin karşılıklı olarak yer değiştirmesine özgü ayrı bir madde yer almıyor. Uygulamada "becayiş" olarak adlandırılan süreç, her iki personelin de ayrı ayrı "naklen atama" talebinde bulunması ve her birinin gitmek istediği yerde "durumlarına uygun bir kadro ve ihtiyaç bulunması" şartını (Madde 22/b) karşılıklı olarak sağlamasıyla yürür. İki kişi aynı anda ayrılınca kendi kadrolarını birbirine boşaltmış olur; ancak hukuken bu tek bir ortak başvuru değil, birbirinden bağımsız iki naklen atama işlemidir ve her ikisi de ayrı ayrı adalet komisyonu muvafakatine ve Bakanlık onayına tabidir.
Disiplin cezası becayişi engeller mi?
Evet, belirli koşullarda engelleyebilir. Madde 22'ye göre son görev yerindeki eylemiyle ilgili olarak son iki yıl içinde uyarma ve kınama dışında herhangi bir disiplin cezası almış olmak, naklen atanma (dolayısıyla becayiş) talebine engel oluşturur. Uyarma ve kınama cezaları bu şartın dışında tutulmuştur, yani bu iki ceza türü tek başına başvuruyu engellemez.
Sağlık, aile birliği veya can güvenliği nedeniyle başvuranlar hizmet süresi şartından muaf mı?
Evet. Yönetmeliğin 24 üncü maddesi uyarınca sağlık, aile birliği ve can güvenliği mazeretlerini belgeleyen personel, Madde 22 ve Madde 22/C'deki şartlar (iki yıllık hizmet süresi gibi) aranmaksızın naklen atanabilir. Bu üç mazeret türü, iki personelin karşılıklı yer değiştirmesinde de kullanılabilir; tek fark, hizmet süresi şartının aranmaması ve farklı belge istenmesidir.
| Mazeret türü | Hizmet süresi şartı | İstenen temel belge |
|---|---|---|
| Genel (mazeretsiz) naklen atama | En az 2 yıl (Madde 22) | Dilekçe, komisyon muvafakati, hizmet cetveli, sicil özeti |
| Sağlık (Madde 25) | Aranmaz | Eğitim/araştırma veya üniversite hastanesinden sağlık kurulu raporu |
| Aile birliği (Madde 26) | Aranmaz | Eşin görev/sigorta belgesi, aile nüfus kayıt örneği |
| Can güvenliği (Madde 28) | Aranmaz | Adli/idari makamdan tehdit durumunu gösteren belge |
Naklen atama başvurusunda hangi belgeler istenir?
Yönetmeliğin 30 uncu maddesine göre unvan ve sınıf değişikliği olmadan yapılan genel nakil taleplerinde şu belgeler istenir:
- Dilekçe
- Atamaları adalet komisyonlarınca teklif edilen memurlar için ilgili komisyonun muvafakat kararı
- Önceki atama kararlarıyla birlikte hizmet cetveli
- Adli ve idari soruşturma, cezalar ile diğer bilgileri kapsayan sicil özeti
- Son üç yıla ait sicil ve denetim elemanı raporları (ceza infaz kurumları personeli için son beş yıl)
- Varsa disiplin cezalarına dair karar veya kesinleşme şerhini içeren mahkeme kararı örnekleri
- Son iki yıl içindeki askerlik, aylıksız izin, raporlu ve açıkta geçen süreleri gösteren belge
Yazı işleri müdürü ve idari işler müdürleri için farklı bir kural var mı?
Evet. Ceza infaz kurumları ve tutukevleri personeli hariç yazı işleri müdürleri ve idari işler müdürleri ile atamaları adalet komisyonlarınca teklif edilen personelin isteğe bağlı yer değiştirme işlemleri, Madde 22/C uyarınca yılda en az bir kez yapılır ve hizmet puanı ile iş-kadro durumu esas alınarak değerlendirilir. Bu kadrolarda hizmet süresi şartı görev yapılan bölgeye göre değişir: beşinci ve dördüncü bölgede en az iki, üçüncü bölgede en az üç, ikinci bölgede en az dört, birinci bölgede en az beş yıldır.
Belirsizlik durumunda ne yapılmalı?
Naklen atama talepleri adalet komisyonlarının muvafakat kararına ve Bakanlık onayına tabidir; kadro ve ihtiyaç durumu döneme ve göreve göre değişebilir, aynı şart bazı komisyonlarda farklı yorumlanabilir. Kendi kadronuz, göreviniz veya bağlı bulunduğunuz komisyona özgü güncel uygulama için doğrudan bağlı olduğunuz adalet komisyonu veya Bakanlık Personel Genel Müdürlüğü ile görüşmeniz önerilir.
Becayiş süreciyle ilgili diğer meslek gruplarına özgü merak edilen sorular için sitenin sık sorulan sorular sayfasına da göz atabilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
Adliye personeli becayişi için asgari kaç yıl aynı yerde çalışmış olmak gerekir? Görev yapılan adalet komisyonu yetki alanında en az iki yıl hizmet şartı aranır (Madde 22/a). Sağlık, aile birliği ve can güvenliği mazeretlerinde bu süre aranmaz.
Becayiş başvurusu tek bir dilekçeyle mi yapılır? Hayır, her iki personel de kendi bağlı bulunduğu adalet komisyonuna ayrı ayrı naklen atama dilekçesi ve gerekli belgeleri (hizmet cetveli, sicil özeti, komisyon muvafakat kararı vb.) sunar (Madde 30).
Disiplin cezası olan biri becayiş yapabilir mi? Son iki yıl içinde uyarma ve kınama dışında bir disiplin cezası varsa, genel şartlara göre naklen atanma talebi kabul edilmez. Uyarma ve kınama cezaları engel teşkil etmez.
Askerlik veya rapor süreleri iki yıllık hizmet hesabını etkiler mi? Evet, askerlikte, açıkta ve aylıksız izinde geçirilen süreler ile üç aydan fazla hastalık raporları iki yıllık sürenin hesabına dahil edilmez, yani bu süreler hizmetten sayılmaz.
Kadro ve ihtiyaç yoksa becayiş yapılabilir mi? Hayır. Atanmak istenilen yerde durumuna uygun bir kadro ve ihtiyaç bulunması, genel şartlar arasında zorunlu bir koşuldur (Madde 22/b).
Kaynaklar
- Adalet Bakanlığı Memur Sınav, Atama ve Nakil Yönetmeliği — https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=5015&MevzuatTertip=5&MevzuatTur=7 — Resmî Gazete: 10.07.2003/25164, son güncelleme RG-19/6/2025-32931, erişim tarihi 30.07.2026