Öğretmen Becayiş Şartları Nelerdir?
Öğretmen becayişi (karşılıklı yer değiştirme) için hangi şartlar aranır? 657 sayılı Kanun madde 73 ve MEB yönetmeliğine göre güncel koşulları anlatıyoruz.
Bu yazı 11 Temmuz 2026 itibarıyla güncel bilgilerle hazırlanmıştır.
Öğretmen becayişi (karşılıklı yer değiştirme), 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 73. maddesine dayanır: her iki öğretmenin de aynı sınıf ve derecede, farklı il veya ilçelerde görevli kadrolu öğretmen olması, aynı öğretmenlik alanında bulunması ve görev yaptığı eğitim kurumunda en az 3 yıllık hizmet süresini tamamlamış olması gerekir. Başvuru, atamaya yetkili makamın onayına bağlıdır.
Öğretmen becayişinin yasal dayanağı nedir?
Öğretmen becayişinin doğrudan dayanağı, tüm devlet memurları için geçerli olan 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 73. maddesidir: "Başka başka yerlerde bulunan aynı sınıf ve derecedeki Devlet memurları, karşılıklı olarak yer değiştirme suretiyle atanmalarını isteyebilirler. Bu isteğin yerine getirilmesi ilgili kurumların atamaya yetkili amirlerince uygun bulunmasına bağlıdır."
Millî Eğitim Bakanlığına Bağlı Öğretmenlerin Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği'nde (09.01.2026 tarihli, 33132 sayılı Resmî Gazete) "becayiş" veya "karşılıklı yer değiştirme" adıyla ayrı bir madde bulunmuyor. Yönetmeliğin 42. maddesi, kendisinde hüküm bulunmayan hallerde 657 sayılı Kanun'un uygulanacağını belirtiyor. Bu nedenle öğretmen becayişi, hukuki temelini 657 sayılı Kanun'dan alır; uygulamada ise il/ilçe millî eğitim müdürlükleri, talebi genellikle yönetmelikteki isteğe bağlı yer değiştirme sürecinin genel şartları (hizmet süresi, hizmet puanı, alan uygunluğu) çerçevesinde değerlendirir.
Öğretmen becayişi için hangi şartlar aranır?
657 sayılı Kanun'un 73. maddesi ve Millî Eğitim Bakanlığına Bağlı Öğretmenlerin Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği'nin ilgili hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, öğretmen becayişinde aranan başlıca şartlar şunlardır:
- Aynı kurumda görev yapma: Her iki öğretmenin de Millî Eğitim Bakanlığına bağlı kadrolu öğretmen olması gerekir.
- Aynı sınıf ve derecede olma: 657 sayılı Kanun, karşılıklı yer değiştirmeyi "aynı sınıf ve derecedeki" memurlarla sınırlandırır; öğretmenler eğitim ve öğretim hizmetleri sınıfında yer alır.
- Başka başka yerlerde bulunma: Değişim, farklı il veya ilçelerde görev yapan öğretmenler arasında yapılabilir; aynı ilçedeki görev yeri değişiklikleri bu kapsama girmez.
- Görev yaptığı eğitim kurumunda 3 yıllık çalışma süresi: Yönetmeliğin 32. ve 33. maddelerine göre isteğe bağlı yer değiştirmelerde aranan genel süre şartı, 30 Eylül tarihi itibarıyla en az 3 yıldır. Sözleşmeli öğretmenlikten kadroya geçenlerde bu süre, kadrolu ve sözleşmeli hizmet toplamı olarak 4 yıla çıkabilir.
- Aynı alanda (branşta) olma: Değişim yapılacak kadronun, öğretmenin atanabileceği alana uygun olması gerekir.
- Atamaya yetkili makamın onayı: Öğretmenlerin anlaşmış olması tek başına yeterli değildir; il/ilçe millî eğitim müdürlüğünün ve Bakanlığın uygun görmesi şarttır.
- Sonuçlanmamış bir atama kararnamesinin bulunmaması: Hakkında bekleyen bir atama işlemi olan öğretmenler, yer değiştirme başvurusunda bulunamaz.
Öğretmen becayişi ile isteğe bağlı yer değiştirme arasındaki fark nedir?
Öğretmen becayişi, iki öğretmenin karşılıklı anlaşmasına dayanırken; isteğe bağlı yer değiştirme (il içi veya iller arası) hizmet puanı sıralamasına göre tek taraflı tercih başvurusudur. İkisi de aynı 3 yıllık hizmet süresi şartına tabidir, ancak becayişte eşleşen bir öğretmen bulmak başvuranın sorumluluğundadır.
| Özellik | Öğretmen Becayişi | İsteğe Bağlı Yer Değiştirme |
|---|---|---|
| Yasal dayanak | 657 sayılı Kanun madde 73 | MEB Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği madde 32-33 |
| Başvuru şekli | İki öğretmenin karşılıklı ve eş zamanlı dilekçesi | Bireysel elektronik tercih başvurusu |
| Sıralama kriteri | Amirin uygun bulması | Hizmet puanı üstünlüğü |
| Eşleşme sorumluluğu | Başvuran öğretmenlere ait | Bakanlık, ihtiyaç ve puana göre atar |
| Süre şartı | 657 md. 73'te açık süre yok; uygulamada 3 yıllık hizmet süresi aranır | 30 Eylül itibarıyla en az 3 yıl (bkz. yönetmelik madde 32-33) |
Aday öğretmenler becayiş yapabilir mi?
Hayır. 657 sayılı Kanun'da aday memurların (asaleti henüz onaylanmamış personelin) kural olarak yer değiştirme hakkı bulunmuyor. Bu nedenle adaylık süreci devam eden öğretmenler, adaylıkları kaldırılıp asıl öğretmenliğe geçmeden becayiş başvurusunda bulunamaz.
Sözleşmeli öğretmenler becayiş yapabilir mi?
657 sayılı Kanun'un 73. maddesi, kadrolu (657 madde 4/A) öğretmenler için düzenlenmiştir. Sözleşmeli öğretmenler bu maddeden doğrudan yararlanamaz; sözleşmeli statüdeki yer değişiklikleri ayrı mevzuat hükümlerine tabidir. Sözleşmeli öğretmenlikten kadroya atananlar, kadroya geçtikten sonra mazerete bağlı yer değiştirmeler hariç 1 yıl süreyle yer değiştiremez.
Becayiş talebi hangi durumlarda reddedilebilir?
Şartları taşısalar bile öğretmenlerin becayiş talebi, idarenin hizmet gerekleri (örneğin ilgili eğitim kurumunda alan bazında öğretmen fazlalığı ya da ihtiyaç bulunmaması) gerekçesiyle reddedilebilir. Bu ret işlemi somut ve hukuki bir gerekçeye dayanmalıdır; gerekçesiz ya da keyfi bulunan ret kararlarına karşı idari yargıda dava açma hakkı bulunur.
Sık Sorulan Sorular
Öğretmen becayişi için başvuru nereye yapılır? Başvuru, öğretmenlerin görev yaptığı eğitim kurumu müdürlüğüne verilir; buradan ilçe ve il millî eğitim müdürlüğü üzerinden Bakanlığa iletilir.
Öğretmen becayişinde hizmet puanı aranır mı? 657 madde 73 hizmet puanından bahsetmez; ancak il/ilçe millî eğitim müdürlükleri değerlendirmede genel yer değiştirme kurallarını (hizmet süresi, alan uygunluğu) esas alabilir. Kurumdan kuruma uygulama farkı olabileceğinden, güncel uygulamayı kendi il millî eğitim müdürlüğünüzden teyit etmeniz gerekir.
İki öğretmen farklı branşlarda olsa becayiş yapabilir mi? 657 sayılı Kanun "aynı sınıf" şartını arar; öğretmenlerin ikisi de eğitim ve öğretim hizmetleri sınıfındadır. Ancak alan (branş) uyuşmazlığı, ilgili eğitim kurumunun norm kadro ve ihtiyaç durumu nedeniyle idarenin talebi reddetmesine yol açabilir.
Becayiş başvurusu ne kadar sürede sonuçlanır? Mevzuatta becayiş başvuruları için özel bir süre öngörülmüyor; süreç, il/ilçe millî eğitim müdürlüklerinin ve Bakanlığın değerlendirme temposuna bağlıdır.
Becayiş talebim reddedilirse ne yapabilirim? Ret işleminin tebliğinden itibaren 60 gün içinde yetkili idare mahkemesinde iptal davası açma hakkınız bulunur.
Mevzuatın il/ilçe millî eğitim müdürlüklerine göre farklı uygulanabileceğini unutmayın; başvurudan önce kendi kurumunuzun personel biriminden güncel şartları teyit etmeniz önerilir. Becayiş için eşleşme arayan öğretmenler, güncel ilanlara becayisler.com sıkça sorulan sorular sayfasından da göz atabilir.
Kaynaklar
- 657 Sayılı Devlet Memurları Kanunu, Madde 73 (Karşılıklı yer değiştirme) — https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.657.pdf — erişim: 11.07.2026
- Millî Eğitim Bakanlığına Bağlı Öğretmenlerin Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği, Resmî Gazete Sayı 33132 (Madde 32, 33, 42) — https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2026/01/20260109-1.htm — yayım tarihi: 09.01.2026
- T.C. Millî Eğitim Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğü, 2026 Yılı Öğretmenlerin İl İçi İsteğe Bağlı Yer Değiştirme Duyurusu — https://personel.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2026_04/69e9fd308d03f698052820_2026_Y%C4%B1l%C4%B1_Ogretmenlerin_Il_Ici_Istege_Bagl%C4%B1_Yer_Degistirme_Duyurusu.pdf — erişim: 11.07.2026